Bestrijding van sexueel misbruik

Seksueel geweld is een vorm van criminaliteit die de laatste jaren steeds zichtbaarder wordt. Burgers, belangengroepen en zorginstellingen worden in toenemende mate geconfronteerd met de gevolgen van seksueel misbruik. De aandacht voor de opsporing, vervolging en berechting van de daders neemt daarom toe. Maar ook concentreert justitie zich op de preventie van dit soort misdrijven.

In de Nederlandse zedelijkheidswetgeving gaat het steeds om de bescherming van het zelfbeschikkingsrecht van mensen. Dit houdt twee dingen in:

bescherming van de seksuele vrijheid en de persoonlijke levenssfeer van mensen
bescherming van mensen tegen seksueel geweld of misbruik.

Seksuele gedragingen zijn pas strafbaar als er inbreuk wordt gepleegd op de wil van de betrokkene (het slachtoffer). In het bijzonder worden minderjarigen beschermd en personen die door lichamelijk of geestelijk gebrek onvoldoende hun wil kunnen vormen of uitdrukken (wilsonbekwamen).

Seks met minderjarigen

Seks met minderjarigen of wilsonbekwamen is in Nederland een klachtdelict. Dat wil zeggen dat het misdrijf wel strafbaar is, maar dat vervolging door het Openbaar Ministerie pas kan plaatsvinden als er een klacht is ingediend. Zo'n klacht kan worden ingediend door de minderjarige zelf, zijn of haar ouders of wettelijke vertegenwoordigers en de Raad voor de Kinderbescherming. Een juridische procedure is immers niet altijd in het belang van de minderjarige. Als een ouder, stief- of pleegouder, voogd, onderwijzer of werkgever de ontucht pleegt, kan de officier van justitie ook zónder klacht tot vervolging overgaan.

Toekomst

Bij de politie wordt de specifieke expertise op het terrein van jeugd- en zedenzaken vergroot; in de toekomst zullen burgers voor dit soort zaken 24 uur per dag bij de politie kunnen aankloppen. Nederland wil seksueel misbruik van kinderen niet geïsoleerd aanpakken, maar inbedden in de totale criminaliteitsbestrijding. Samenwerking met burgers, bedrijfsleven, belangenorganisaties en overheid is daarbij nodig. Goede voorbeelden daarvan zijn:

het meldpunt tegen kinderpornografie op internet dat eind 1996 in Nederland is ingesteld
de ontwikkeling van een gedragscode door de reisbranche om het sekstoerisme te ontmoedigen.

Sekstoerisme

Inwoners van Nederland die in het buitenland een zedendelict plegen, kunnen in Nederland worden vervolgd. Eind 1996 is een Nederlander veroordeeld wegens seksueel misbruik van kinderen op de Filippijnen. In zo'n geval moet er sprake zijn van 'dubbele strafbaarstelling': het misdrijf moet zowel in Nederland als in het betreffende land strafbaar zijn.

Europese samenwerking

Europol is de organisatie van de Europese Unie die de politie in de EU-landen ondersteunt bij het bestrijden van grensoverschrijdende criminaliteit. Europol gaat zich nu ook intensief bezighouden met de bestrijding van mensenhandel. Bij mensenhandel gaat het vaak om: mensen tegen hun wil ontvoeren en tot prostitutie brengen.

Nederlandse politiemensen zijn gestationeerd in een groot aantal steden in de wereld, zoals Parijs, Warschau, Istanbul, Willemstad, Bogota, Caracas, Brasilia, Islamabad en Bangkok. Deze functionarissen zijn ook inzetbaar bij de opsporing van zedendelicten.

Meldpunt Kinderporno