Dinsdag 4 november 2008
Nederlandse rechter straft zeer streng

AMSTERDAM - De Nederlandse rechter straft aanzienlijk strenger dan in de ons omringende landen. In West-Europa staat de Nederlandse strafmaat op de derde plaats, na Groot-Brittannië en Spanje.

 
Wereldwijd is het strafrechtbeleid van zelfs China en Saoedi-Arabië milder dan hier, blijkt uit een wetenschappelijk onderzoek van het King's College in Londen. Afgelopen weekend verzocht CDA-minister van Justitie Hirsch Ballin om de Nederlandse strafmaat te vergelijken met die in het buitenland. De partij wil dat de straffen omhoog gaan als Nederland een soft strafrechtbeleid heeft en internationaal laag straft.

'Wonderlijk'

"Wonderlijk dat het CDA dat vraagt", zegt hoogleraar Straf- en Procesrecht Ybo Buruma, "want dat onderzoek is er al." Volgens Buruma is het een misvatting dat ons strafrechtbeleid soft is. "Dat is eerder streng", zegt hij, wijzend op de explosieve toename van het aantal levenslange gevangenisstraffen sinds 2000 en het tbs-systeem. In veel landen worden weliswaar zwaardere straffen uitgesproken, maar komen de daders veel eerder vrij. "In Nederland gebeurt dat pas na het uitzitten van twee derde van de straf, maar in Turkije bijvoorbeeld is dat al na een vijfde van de straf en in Texas na een tiende. Daar word je veroordeeld tot honderd jaar cel en kom je na tien jaar vrij. In Europa is een crimineel alleen in Denemarken slechter af: daar moet je drie vierde van je straf uitzitten." Buruma herinnert eraan dat tussen 1995 en 2003 nergens ter wereld de strafmaat zo omhoog ging als in Nederland. "De Amerikanen, altijd nummer één onder de stijgers, vonden dat wel sappig nieuws. Ze hebben me toen een reisje aangeboden om hen uit te leggen hoe dat kwam. Ik heb hen uitgelegd dat het een gevolg was van de politieke kleurverandering in ons land." Buruma kan zich voorstellen dat in de maatschappij het beeld leeft dat criminelen te gemakkelijk wegkomen met een taakstraf. "Die discussie zou je kunnen voeren. Maar iemand die een zwaar delict heeft gepleegd, komt er in ons land niet zomaar mee weg."

Advocaat en hoogleraar Internationaal Strafrecht mr. Geert-Jan Knoops is een van de twee wetenschappers die dit jaar, in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak, een kwaliteitsonderzoek deed naar strafmotivering door de rechters. Het resultaat: de rechters leveren vrijwel altijd degelijk en correct werk af.

Volgens Knoops ontstaat het beeld dat er te laag wordt gestraft doordat de rechter de strafmotivering niet duidelijk genoeg aan de burger uitlegt. "Als een vader 180 uur dienstverlening krijgt voor een langere periode van incest met zijn dochter, dan heb je als rechter de verplichting de samenleving extra uit te leggen hoe je tot die straf bent gekomen. Vonnissen moeten transparanter, eenvoudiger, uitvoeriger en begrijpelijker. In het algemeen zie je dat mensen veel genuanceerder oordelen over een straf als ze de motivering kennen."





Copyright: De Telegraaf