Zondag 15 maart 2009
'Het Monster' wacht 'Proces van de eeuw'

AMSTERDAM - Hij is omschreven als ´De horroropa´, als ´De Verschrikkelijke Incestvader’ en zelfs als ‘Het Monster van Amstetten’. Zelf ziet de 73-jarige Oostenrijker Josef Fritzl het anders. Hij geeft toe zijn dochter Elizabeth 24 jaar lang in een kelder te hebben opgesloten en zeven kinderen bij haar te hebben verwekt. ‘Maar ik ben geen monster. Ik heb op mijn manier van mijn dochter gehouden.’

Vanaf maandag mag Fritzl zijn verhaal vertellen tijdens de langverwachte rechtszaak over het familiedrama dat in april 2008 in het Oostenrijkse stadje Amstetten aan het licht kwam, de hele wereld rondging en een dagenlang internationaal mediacircus veroorzaakte voor het ‘gruwelhuis’ aan de Ybbsstrasse 40. Ook nu zijn weer honderden journalisten en fotografen neergestreken bij de rechtbank van Sankt Pölten, nabij Wenen, waar drie rechters en een achtkoppige jury tot 20 maart vijf zittingsdagen hebben uitgetrokken voor ‘het proces van de eeuw’.

Veiligheidsmaatregelen
De veiligheidsmaatregelen rond de Fritzl-zaak zijn enorm. Zo geldt boven de rechtbank en de omgeving ervan een vliegverbod. Daarnaast bewaken zo’n 100 politieagenten permanent Fritzl en het gerechtsgebouw uit angst dat hij tijdens het proces zal proberen te vluchten. Maar ook vanwege de vele doodsbedreigingen die Fritzl en zijn advocaat Rudolph Mayer hebben ontvangen.

Het zijn zaken die al dagen lang breed worden uitgemeten vanuit Sankt Pölten. Evenals het feit dat er geen enkele hotelkamer in het stadje meer te krijgen is en plaatselijke restaurants speciaal voor het proces heerlijke ‘gruweltaart’ en sappige ‘Fritzl-schnitzel’ op hun menukaarten hebben gezet. Als ook de onvrede onder de bewoners van Sankt Pölten dat Oostenrijkers in toenemende mate in het buitenland als ‘pervers’ worden afgeschilderd. Inderdaad, door de Fritzl-zaak en de bijna net zo geruchtmakende affaire rond Natascha Kampusch, het ontvoerde meisje dat na acht jaar wist te ontsnappen uit een kelder in augustus 2006.

Gesloten deuren
Het zal tijdens het proces niet heel veel anders zijn. Echt veel van de rechtszaak zullen de pers en nieuwsgierigen niet kunnen volgen. Het grootste deel ervan vindt achter gesloten deuren plaats om de slachtoffers, die allemaal een nieuwe identiteit hebben gekregen, te beschermen. Een glimp van ze opvangen is er ook al niet bij. Elizabeth (42) en haar kinderen hebben hun intrek genomen in de psychiatrische kliniek Amstetten-Mauer, waar ze eerder ook in therapie zijn geweest, om tijdens het proces niet door paparazzi lastig gevallen te worden.

Bovendien zal geen enkel van Fritzls familieleden in de rechtszaal getuigen. Ook niet zijn echtgenote Rosemarie, die altijd heeft volgehouden niets te hebben geweten van wat er zich in de kelder van haar huis afspeelde. Wel zal tijdens het proces een ruim elf uur durende videoverklaring van Elizabeth worden vertoond.

Hierin vertelt Fritzls dochter nauwgezet hoe ze op 28 augustus 1984, als 18-jarige, werd opgesloten. Hoe ze gedwongen werd een brief te schrijven waarin ze vertelde zich te hebben aangesloten bij een sekte en niet gezocht wilde worden. Hoe ze jarenlang door Fritzl in de duistere, claustrofobische kelder is bedreigd, geslagen en verkracht.

Kinderen
Maar ook over de geboortes van haar kinderen Monika (16), Lisa (15) en Alexander (12) die ‘bovengronds’ leefden nadat ze op jonge leeftijd zogenaamd op de stoep voor Fritzls huis waren achtergelaten. En haar samenzijn met haar ‘ondergrondse’ kinderen Felix (5), Stefan (18) en Kerstin (20), door wiens acute ziekenhuisopname vorig jaar het drama plots bekend kon worden.

Fritzl heeft beloofd op alles te zullen reageren. Evenals op de 27 pagina’s tellende tenlastelegging waarin hij wordt aangeklaagd wegens moord, verkrachting, incest, vrijheidsberoving en slavernij. Volgens zijn advocaat Rudolph Mayer zal Fritzl in elk geval schuldig pleiten aan verkrachting, incest en vrijheidsberoving.

Maar Fritzl ontkent de moord in alle toonaarden. Hij zegt dat hem niks te verwijten valt bij de dood van de drie dagen oude Michael – de tweelingbroer van Alexander - in 1996. Volgens de aanklager heeft Fritzl echter nagelaten medische hulp in te roepen voor de doodzieke baby, wiens lichaampje Fritzl later in een oven zegt te hebben verbrand.

Vuurproef
Het proces tegen Fritzl, die in 1967 al achttien maanden vastzat wegens verkrachting van een verpleegster en heeft toegegeven ook zijn eigen moeder jarenlang in een kamer zonder ramen te hebben opgesloten, is een vuurproef voor de Oostenrijkse justitie. De straffen voor de diverse delicten worden volgens het Oostenrijks recht niet bij elkaar opgeteld. Dus als de moord - waar hij levenslang voor kan krijgen- niet wordt bewezen, kan Fritzls straf volgens juridische experts wel heel laag uitvallen. Ook al omdat de aanklacht wegens slavernij –met een maximum van 20 jaar cel – pas recent in het Oostenrijkse strafrecht is opgenomen en dus geen jurisprudentie kent.

Wat rest is incestueuze verkrachting waaruit kinderen zijn geboren. Een vergrijp waar Fritzl volgens juridische experts maximaal 15 jaar cel voor zou kunnen krijgen. Fritzl lijkt het intussen weinig uit te maken. Hij heeft al laten weten op zijn leeftijd rekening ermee te houden de rest van zijn leven in een gevangenis te moeten slijten.



Copyright: De Volkskrant